نسخه اول همین متن را اینجا ببینید

وقتی گلدانِ پیتوسِ شادابِ سبز و ابلق را هفتصد کیلومتر آن طرف‌تر برای مادرم بردم و گفتم «اینو برای تو آوردم»؛ آخرین لبخند واقعی‌اش را به من هدیه داد. در آن لحظه او کاملا هشیار، شادمان، راضی و آشنا بود.

فراغت قبل از مادرشدن، فرصتی بود تا درباره کود، خاک، دما، رطوبت، نور، ظرافتهای انتخاب و پرورش قلمه و آفتهای احتمالی پیتوس تحقیقات مفصلی انجام دهم و از یک گلدان پیتوس در حال مرگ سه گلدان باطراوت و پرپشت تکثیر کنم.

فهمیدم برای داشتن یک گلدان قوی، لازم است قلمه‌ها توی پرلیت جوانه بزنند. همان دانه‌های سفید کوچکی که توی گلدان میبینید و گمان میکنید یونولیت است. آنها در واقع نوعی سنگ آتشفشانی هستند که قدرت جذب آب بالایی دارند. پرلیت نه مثل آب رقیق است که ریشه‌های گیاه، نازک و سیاه و کم جان باشند. نه مثل خاک سفت است که قلمه‌ها پلاسیده بشوند؛ قبل از آنکه توانسته باشند نازک‌ریشه‌ای  برای تغذیه و طراوت بدوانند. درجه سختی پرلیت آنقدر است که هرگز مثل خاک در آب حل نمیشود و درجه نرمی‌اش به قدری است که همیشه کمی آب ته دلش نگه میدارد. این نرمی و سختی توامان، مثل قاطعیت و ملایمتی است که همزمان باید در دل هر نفر باشد تا یک رابطه بتواند شکل بگیرد و ریشه‌هایی سالم و قوی بگستراند.

حالا که ساقه‌های تازه جوانه زدهٔ پیتوس آماده کاشتن هستند، خوب است تعداد قلمه‌ها به قدری باشد که سطح خاک گلدان را بپوشاند. هر قلمهٔ پیتوس به نظرم یک بُعد از رابطه است. تعداد قلمه‌ها بستگی به قُوّت و عمقِ خاک و اندازه گلدان دارد. میتوانی پانزده، بیست، یا شاید پنجاه قلمه را بکاری. تعدادی را همزمان و بقیه را به مرور. از پاجوش ساقه‌ها، قلمه‌های جدیدی میروید. ابعاد رابطه به مرور گسترش می‌یابد. شاخ و برگش زیاد و آسیب‌پذیری‌اش کمتر میشود. ریشه های رابطه توی خاکِ روح و روان آدمها میدوند و جان میگیرند.

البته هیچ وقت معلوم نیست پیتوس، چقدر توی گلدان، سبز می‌ماند و چقدر قرار است قد بکشد. چون خاک گلدان مثل روح و روان هر نفر توی رابطه، ممکن است بعد از مدتی فقیر یا دچار فرسایش بشود. خاک فرسوده باید دوباره غنی بشود. کار میبرد تا بتواند بذرها و جوانه‌ها را در خود بپرورد. صبوری لازم دارد و وقت‌شناسی میخواهد. زمان کاشتن قلمه‌ها توی خاک هم مهم است. باغبان‌های شهر ما میگویند بهترین زمان کاشتن چیزی توی دل خاک، عبارت است از اواخر بارندگی‌های زمستان که خاک نفس میکشد اما قلمه‌ها هنوز خوابند. زودتر که بکاری، قلمه‌ها میپوسند و دیر بکنی نارس می‌مانند.

من قبل از اینکه گلدانهای جدید را پیش پیتوس بیاورم مدتی آنها را قرنطینه میکنم. دور از پیتوس نگهشان میدارم. جلوی در، توی بالکن. آفتها خیلی سریع از گلدان آلوده به خاک یا شاخ و برگ پیتوس سرایت میکنند.

اگر غفلت بکنی و خاک گلدان ضعیف یا خشک بشود یا اگر وسواس بگیری و بیش از حد آب بدهی، برگها کوچک میشوند و بعد فاصله بینشان بیشتر و بیشتر میشود. اگر به موقع از گلفروش یا باغبان درباره آنها نپُرسی، برگهای شادابِ سبز و ابلق مثل آخرین لبخند یک محتضر، زرد میشوند و می‌افتند. مشاورها و کتاب‌ها هم اغلب میدانند زردی روابط ناشی از ضعف خاک روح افراد است یا جنس گلدان زمانه و یا چیزهای دیگر.

با عوض شدن فصلها لازم است گلدان پیتوس هم جایش را توی خانه عوض کند. بستن ساقه‌ها با نخ ایده خوبی نیست. پیتوس تکیه‌گاه میخواهد نه بند. من اخیرا گلدان پیتوسم را از بندی که به سقف خانه آویزان بود آزادش کردم. مدتی روی آن استند کوچکش پیچ و تاب میخورد تا اینکه بابا دو تا استند به قبلی اضافه کرد. حالا پیتوس، آزاد است هر جای خانه که دلبخواهش است با صلابت بایستد و برگهایش را با ظرافتی عاشقانه تاب بدهد.

فردا روز تولد مادرم است. او عاشق گلها بود...