کُ نْ تُ رُ ل
خُب خُب خُب بالاخره وقتش رسید. بعد از 39 سال تعقیب و گریز این بار جرات دارم روبرویت بایستم.
ای لعنتی دغل‌باز. فقط خدا میداند چند بار مثل «پخمه» عزیز نسین چهره عوض کرده‌ای. سال به سال و ماه به ماه و روز به روز و ثانیه به ثانیه به من ضربه میزدی و من در خودم فرو میرفتم. میترسیدم و پا پس میکشیدم و مچاله میشدم.
اما ما آدمها وقتی بفهمیم تنها نیستیم دیگر زورت به ما نمیرسد.
امروز حین پیاده روی توی پارک یاد دریاسالار ویلیام مک‌ریون افتادم که توی کتابش میگفت وقتی بتوانیم به اندازه قلمرو تختخوابمان در شروع یک روز، این جهان را منظم کنیم، اولین ضربه مهلک را به تو زده‌ایم. فقط باید یادمان باشد هر روز صبح اولین کار ما همین باشد. تحت هیچ شرایطی ترک نشود. مثل یک واجب دینی. دریاسالار میگفت این روتین صبحگاهی خیلی برایش کار کرده است.
جالب شد. خاطراتم درباره تو و دیگران اغلب با نظامیان گره خورده است.
همزمان یاد داستان زن جاسوسی افتادم که دستگیر شد و نتوانست به موقع از سیانورش استفاده کند. میگفت بعدها افسران ارتش کره جنوبی به من گفتند: "از همان روز اول فهمیدیم تو یک جاسوس حرفه‌ای هستی نه یک توریست. ما تو دوربین میدیدیم که هر روز صبح زود بیدار میشوی و تختت را مرتب میکنی". آخر کدام گردشگر نرمال وقتی توی زندان است چنین کاری میکند؟ مگر اینکه قبلا حسابی برای دست و پنجه نرم کردن با تو آموزش دیده باشد.
مقاله‌ای درباره دستگیری صدام حسین را چند سال پیش میخواندم که از همه آن چندصد کلمه همین را به یاد دارم که راوی از دیدن ملحفه‌های نامرتب تختخواب او متعجب بود. فکر کنم توقع داشتی روز اعدامش هم اسیر تو باشد.
خاطرات نزدیکتری هم البته با تو دارم. مثل روزی که نگذاشتم پسرکم به تنهایی سر بخورد. وانمود کردی احساس مسئولیت هستی اما در نهایت باعث شدی لبخند و لذت بازی بی دغدغه بچه با چاشنی ترس همراه شود.
یا روزی که همه حواسم را جمع کرده بودم که قبل از حرکتمان حتما چندین بسته یخ توی فریزر آماده باشد. پشت ظاهر برنامه‌ریزی استتار کرده بودی.
و دهها باری که مجبورم میکنی دقایق طولانی را پشت تلفن به چک کردن جزئیات و هماهنگی بین آدمها بگذرانم که کوچکترین چیزی از دستم در نرود، ظاهر خانم مدیر حواس جمع را به خودت میگیری با چاشنی مهربانی.
بدتر از همه میدانی کجاست؟ وقتی که از شدت نیاز به تو، رو به انکار واقعیت می‌آورم و به جای نشستن و دیدن و گوش دادن و حضور داشتن و درد کشیدن یا کِیف کردن، سر پا هستم و در جنب و جوش برای انجام دادن کاری.
دیشب شنیدم پسر یالوم خودکشی کرده. تعجب نکردم. ناراحت شدم. برای او و پدرش. و دوباره یاد تو افتادم. به این فکر کردم که (به قول رسانه‌های ایرانی) برجسته‌ترین روانکاو دنیا در 95 سالگی و در میانه زندگی با آلزایمر، حالا که پسر شصت‌و‌چند ساله‌اش را از دست داده، درباره تو چه فکری میکند؟
میدانی من مثل مک‌ریون و خانم جاسوس و صدام حسین و یالوم نیستم. رختخواب من هیچ چیزی درباره تو نمیگوید. من کلمات را دارم. وقتی که میخوانم، مینویسم، میشنوم، حرف میزنم و بیشتر از همه وقتی ساکتم. کلمه‌ها سلاح من هستند. امروز از اینکه میتوانم با یک نگاه بشناسمت و دستت را بخوانم خوشحال و مغرورم. تو همیشه هستی اما من دیگر کمتر گول تو را میخورم. فهمیده‌ام قدرت تو در پنهان شدنت پشت هزار اسم و احساس دیگر است. دیگر زورت به من نمیرسد.
بدرود.
📚 کتاب پخمه اثر عزیز نسین
📚 کتاب تختخوابت را مرتب کن نوشته ویلیام مک‌ریون
📚 کتاب روح گریان من از کیم هیون هی
📌 خانواده یالوم دیروز طی بیانیه‌ای خبر خودکشی پسر اروین یالوم، روانشناس و نویسنده محبوب آمریکایی را تایید کردند.