سانتیاگو چندین بار به ماندن و رفتن فکر می‌کند. با دیدن طمع زن کولی برای دستمزدش، قبل از محاسبه‌ی سود پادشاه از فروش گوسفندهایش، وقتی فهمید همه‌ی داراییش را دزد برده. بعد از چشیدن طعم آسایش در دکان بلورفروشی، روزی که میان صحرا عاشق فاطمه شد. و زمانی که کیمیاگر او را برای ادامه‌ی مسیر و طی کردن آخرین قدم‌ها تنها گذاشته بود.

در نگاه اول، این‌ها از ابتدایی‌ترین ملزومات نویسندگی هستند برای کنجکاو کردن خواننده. اما در اصل روایتی ظریف‌اند در توصیف سفر قهرمانی سانتیاگوی چوپان.

اولین بار صدای روحش رسا و بلند است. سانتیاگو به وضوح حس می‌کند و میفهمد که تحقق آرزوی پدر، یعنی کشیش شدن، نمی‌تواند اسباب رضایت درونی او بشود. او دوست دارد دنیا را ببیند. همان‌طور که پدرش در جوانی میخواست. پس تصمیمی خلاف جریان عادی  می‌گیرد. مدرسه را رها می‌کند. و با کمک پدرش چند گوسفند می‌خرد تا با چوپانی کردن در صحرا، امکان مسافرت کم‌هزینه برای خودش را مهیا کند.

دعوت دوم برای شروع سفر مبهم است. هم مقصد هم مسیر. خواب‌هایش به او می‌گویند که گنجی در اهرام مصر منتظرش است. او سفر دیگری را آغاز می‌کند. مجبور می‌شود از دنیای چوپانی که با خطرات آن آشناست و نحوه‌ی مدیریت آنها را بلد شده‌است؛ خداحافظی کند و از کشور خودش نیز خارج شود و به مصر برود که زبان مردمش را هم بلد نیست.

هر کدام از ملاقات‌های او با شخصیت‌های داستان و گفت‌وگوهای بین آنها در واقع اشاره‌ای است به وجهه‌های مختلف شخصیت و روان خودش. هر ملاقات، یک قدم، او را در مسیر سفر درونی‌اش پیش میبرد. برای کامل شدن. البته کامل نه به معنای بی‌نقص شدن. بلکه برای دیدن نقص‌ها و زخم‌ها و تردیدهای خودش و ادامه دادن مسیر فردیت و تمامیت.

فاطمه به گمانم نماینده‌ی نیروی شهود و ایمان در دل این مرد است. او مطمئن نیست که صحرا مردهایی را که می‌برد حتما باز خواهد گرداند‌. اما ایمان دارد که رفتن، کار درست است. او دلیل نمی‌آورد اما می‌داند که سانتیاگو باید برود و بلد است چطور با رفتن او کنار بیاید. ایمان فاطمه، شوق سفر را به سانتیاگو هدیه می‌کند.

کیمیاگر نماینده‌ی عمل‌گرایی و تجربه است. او برای رفتن و نماندن سانتیاگو دلیل می‌آورد. او با روح جهان همنوا شده‌است. یعنی با ذات زندگی. پس می‌داند در زندگی آدم‌ها، هر قدر که ظواهر متعدد و متغیر هستند، روح جهان یکسان است و سیر رشد معنوی قهرمان قصه نیز در هماهنگی با روح جهان چگونه خواهد بود. خرد کیمیاگر دلایل کافی برای سفر را به قهرمان ما می‌دهد.

فاطمه نماد تسلیم عاشقانه و کیمیاگر نماد عمل آگاهانه است.

احساس میکنم بخش مهمی از تلاشهای روان ما در میانسالی، عبارت است از یکپارچه کردن روح ما با هویت، سرنوشت و ذهنمان. جوری که ایمان و خِرَدمان برای پیدا کردن جهت و نقشه مسیر سفر قهرمانی بتوانند باهم همنوایی کنند.

پی‌نوشت:ای‌کاش جمله‌ی کلیشه‌ای "انسان برای رسیدن به کمال نیازمند دو بال علم و ایمان است" را به‌جای آلودن با مضامین ارزشی، همین‌طور ساده و روان و جذاب یاد می‌گرفتیم.