همسفران: کتاب‌هایی برای زیستن در دور بعدی (1)
1404/09/26

📌در زندگی یک مردی زمانی می‌رسد که باید تصمیم بگیرد می‌خواهد چگونه مردی باشد.

 

این اولین جمله از کتاب«مردی به نام اُوه» بود که سال 96 اولین بار آن را خواندم. با‌اینکه کتاب یک داستان بلند از زندگی مردی پنجاه‌ونه‌ساله است؛ اما به‌طرز عجیبی حال‌و‌هوایش مرا به فکر می‌برد. حالا که هشت سال گذشته، می‌فهمم این کتاب در واقع شرح بحران شایعی در زندگی است که در همان سن‌و‌سال به سراغ آدم‌ها می‌آید.

 

اوه بازنشسته شده، همسر و قبل از آن فرزندش را از دست داده و در سیر طبیعی زندگی دچار مشکلات جسمی و بحران روحی شده است که آن هم طبیعی است. سیر داستان، گفتگوهای درونی اوه و مسیری که این مرد تنها برای عبور از این بحران طی می‌کند، خیلی خوب و روان روایت شده است. او از یک مرد خسته و خشمگین (خشمش سرپوشی بر احساسات بسیار متعدد و متنوع دیگر اوست) که به فکر خودکشی افتاده، به‌مرور تبدیل به همسایه‌ی دوست‌داشتنی خانواده‌ای با مادری ایرانی می‌شود که یاد می‌گیرد چطور با شرایط جدید و دوره‌ی جدید زندگیش کنار بیاید و با زندگی، خدا و خودش صلح کند.

 

 

چند جمله از اوه توی کتاب هنوز هم یادم هست:

 

«آدم سال‌ها به موقع سرکار می‌رود. خدمت می‌کند و مالیاتش را می‌دهد. قبض‌هایش را به موقع پرداخت می‌کند و حالا...»

 

انگار این یک گفت‌وگوی آشنا برای آدم‌ها در سن‌و‌سال ماست. وقتی که می‌بینیم معامله‌ای با دنیا کرده‌ایم که در آن احساس مغبون بودن داریم. انگار انتظار داشته‌ایم پایبندی به قانون و ارزشها، سخت‌کوشی و پیروی از اصول مرتبط با سلامت جسمی در طول زندگی و رعایت قاعده‌ی بازی، در نهایت به ما امنیت، آرامش و یک پایان خوش هدیه کند اما حالا ... احساس می‌کنیم دنیا به ما خیانت کرده است.

 

چیزی که اخیراً اسمش را با عنوان «بحران میانسالی» می‌شنوم، خیلی شبیه به شرایطی است که اوه با آن مواجه است. طبیعتاً این بحران سن‌و‌سال خاصی ندارد و با توجه به تجربه‌ی زیسته‌ی آدم‌ها می‌تواند از بیست‌سالگی هم شروع بشود. هرچند نه به تمامی.

 

سال‌هاست بدون‌اینکه بدانم و نقشه‌ی از‌پیش‌معلوم‌شده‌ای داشته باشم، به لطف علاقه‌‌ی ذاتی و شانس خوبم با کتاب‌هایی آشنا شدم که برای گذر از این دوران خیلی به من کمک کردند. تصمیم گرفتم آن‌ها را در قالب یک لیست برای مراجعات بعدی خودم ذخیره کنم و درباره‌شان بنویسم.

 

این ادای دینی است به دوستان عزیزم: نویسنده‌ها، کتاب‌ها، شخصیت‌های داخل داستان‌ها، عزیزانی که با آن‌ها درباره‌ی کتاب‌ها و بحران‌های خودم حرف زده‌ام. همه‌ی کسانی که می‌دانم دوستم دارند. و همه‌ی کسانی که با هر سن‌و‌سالی در نیمه‌ی دوم زمینِ بازی ایستاده‌اند و نفس‌گیر بودن این نیمه را می‌فهمند.

--------------------------------

 

✅کتاب‌هایی که با خواندن آن‌ها متوجه شدم تنها نیستم.

اغلب آدم‌ها این احساسات را تجربه می‌کنند و نباید از داشتن این احساسات بترسم یا نگران بشوم یا پنهان‌شان کنم.

 

1. چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم

2. ملت عشق

3. مردی به نام اوه

4. کافکا در ساحل

5. کتابخانه‌ی نیمه‌شب

6. هرس

7. کیمیاگر

 

 

✅کتاب‌هایی که نشان می‌دادند این نقطه‌ی عطف در زندگی، بسیار کهن‌تر از تمام دانش مکتوب بشری است.

ردِ پای سفر قهرمانی زنان و مردان در ناخودآگاه جمعی انسان‌ها، شناخت کهن‌الگوها و داستان‌هایی که در عین سادگی بسیار غنی و هوشمندانه هستند.

 

1. زنانی که با گرگ‌ها می‌دوند

2. انواع زنان

3. انواع مردان

4. مرد مرد

5. ژرفای زن بودن

6. بیداری قهرمان درون

 

 

✅کتاب‌هایی که کمک کردند ببینم آدم‌های دیگر چطور به این مساله در زندگیشان رسیدگی کرده‌اند.

با توجه به اینکه خواندن فلسفه سختی خاص خودش را دارد، من به سراغ میانبرهای جذابی رفتم که نگاه‌های فلسفی را برای عامه‌ی مردم در قالب داستان روایت می‌کنند. کتاب‌های اروین یالوم در این زمینه برای من جالب و مفید بود.

 

1. وقتی نیچه گریست

2. مسئله‌ی اسپینوزا

3. درمان شوپنهاور

4. خیره به خورشید نگریستن

 

 

✅چند کتاب من را تا مطمئن کرد که حتماً باید کاری برای خودم بکنم.

این کتابها از منظر پزشکی به ارتباط بین ذهن و جسم می‌پردازند.

 

1. بدن فراموش نمی‌کند

2. چرا گورخرها زخم معده نمی‌گیرند.

3. افسانه عادی بودن

 

 

✅کتاب‌هایی که برای آشنایی با تئوریهای یونگ خواندم.

این گروه از کتاب‌ها باعث شدند نگران روزهایی نباشم که شاد نیستم. به درک مقبولی از مفهوم سایه رسیدم و توانستم از منابع موجود برای ارتباط بیشتر با روان خودم و پیدا کردن نقاط روشن و تاریک آن استفاده کنم.

 

1. راز سایه

2. طلای درون

3. زندگی برازنده‌ی من

4. زندگی نزیسته‌ات را زندگی کن

5. مرداب روح

 

 

✅و کتاب‌هایی که می‌گفتند بقیه بعد از بحران چه می‌کنند.

 

1. یک عاشقانه‌ی آرام

2. سه‌شنبه‌ها با موری

3. هنر ظریف بیخیالی