زنهای موازی من (3) - مادرْ جُود
دختر نوجوانی سعی میکرد به خانم جوُد کمک کند. ماهیتابه روی اجاق بود و نهار خانواده آماده سرو شدن. بچه‌ها، ریز و درشت، دختر و پسر از چادرهای همسایه بیرون آمده و دور اجاق حلقه زده بودند. مادر، زیرچشمی نگاه میکرد. به کمی خمیر آغشته به پیه خوک و سیب‌زمینی‌های آبپز که توی ماهیتابه بودند، به چهره مغرور و گردنِ افراشته دو بچه کوچک خودش و عصبانیت پنهانشان از اینکه بقیه دارند با مادرشان حرف میزنند. کمی دست‌دست کرد. عددی از بچه‌های دور و برش کم نشد. به هر کدام از بچه‌ها کمی غذا داد و به خانواده خودش گفت غذا را داخل چادر بخورند. یکی از مادران همسایه بعد از نهار به او تشر زد که چرا با تعارف غذا به دخترش، به او و بقیه زنان توی چادرها فخر فروخته و آنها را تحقیر کرده است.
هر دو زن حق داشتند. یکی درد شرمندگی داشت و دیگری عذاب وجدان. و بار این دو رنج برای هر دویشان سنگین‌تر از گرسنگی به نظر میرسید. بزرگراه شصت‌و‌شش توی رمان جان اشتاین بک پُر است از این زنها و خانواده‌هایشان. آنها مثل ماده‌فیلهای توی مستند سعی میکنند با وجود خستگی و گرسنگی و تشنگی، اعضای خانواده با حداقل تلفات به مقصد برسانند.
کشیش به تام گفت: مادر خسته است.
تام گفت: زنها همیش خسته‌اند؛ مگر وقتی که توی مجلس دعا نشسته باشند.
کشیش گفت: ولی مادر جدی جدی زیادی خسته است.
مادر برای چیزهای خیلی ساده لبخند میزد چون اعضای خانواده شادی را در چهره او جستجو میکردند و اتفاقات بد را زمانی حس میکردند که او آنها را به رسمیت میشناخت. برای همین او انکارشان را بارها و بارها در درونش تمرین کرده بود.
زنانگی ستبر. این کلمه ای بود که بعد از آشنایی با مادر‌ْجود توی ذهنم آمد. بحران ناگهانی از دست دادن خانه و زمین و درآمد و بعدها چند نفر از اعضای خانواده، لایه‌ای به این زن اضافه کرده است. لایه‌ای بسیار لطیف و درعین حال قوی. اما جالب است که نویسنده رمان با وجود اهمیتی که برای شخصیت او قائل است اسمی برایش انتخاب نکرده و احساس میکنم عمدی در کارش بوده. میخواسته این زن نماد مادرانگی باشد نه خود مادر.
رمان را که میخواندم اوایل تابستان بود. مثل روزهای داغ و کشداری که در انتظار بزرگترهای خانه تمام نمیشدند. من دم غروب میرفتم سرِ چشمه به استقبال بزرگترها. بابا من را روی شانه‌هایش سوار میکرد و برمیگشتیم سمت خانه. بیشتر وقتها یک یا چند جیرجیرک سهم من از کار خانوادگی بزرگترها روی زمینی بود که گندم، نخود یا عدس در آن کاشته بودند. هنوز هم بعد از سی و چند سال من از دیدن تراکتورها و ماشینهای عظیم کشاورزی بیشتر ذوق‌زده میشوم تا دیدن موشکهایی که سفینه های فضایی را از جو زمین خارج میکنند.
بعد از آشنایی با خانواده جُود متوجه شدم ورود تراکتور به مزرعه میتواند معنا و احساس خیلی متفاوتی در آدم ایجاد کند. از این جهت مادرْ جُود را موازی‌تر از کیتی و لو با خودم حس میکنم. سخت به هم میرسیم. لو و کیتی هم سخت به او میرسند.
مادرْ جُود سواد و استقلال فکری‌اش را مانند لو سالومه مدیون تمکن مالی خانه پدری، جذابیت ظاهری و تجرد خودخواسته‌اش نیست.
مانند کیتی همسری متمول ندارد که برای لباسهای یکدستِ خدمتکاران خانهٔ موقت زنش در شهر یک اسکناس درشت خرج کند که به اندازه شش ماه درآمد پنج خانواده کشاورز است.
من وارث زمینی هستم که پدربزرگ و پدرم با تراکتور رویش کار میکنند و مادرْ جُود زنی است که با آمدن تراکتوری که پسر همسایه آن را میرانَد ودر ازای روزی سه دلار مزد و ساندویچی برای نهارش حاضر است خانه همسایه‌هایشان را ویران کند؛ فروپاشی همه چیز را به یکباره تجربه میکند.
زنی که تنها چاره‌اش برای کنار هم نگه داشتن خانواده، گاهی تهدید شوهرش با میله آهنی است. مادر جود در بحبوحهٔ مراقبت از دیگران هرگز به یاد حقوق زنان و سفر به اروپا نمی‌افتد.
او شاهد است که چگونه یک تراکتور توانسته است سهم برابری از آوارگی، گرسنگی، ترس، استیصال، خستگی و خوشه خوشه خشم را برای زن و مرد به ارمغان بیاورد. او به ادامه دادن فکر میکند و به اینکه امروز چطور خانواده‌اش را زنده نگه دارد.