سه ماه از ازدواج مرد جوان قصه (لِوین) با عشق دیرینش (کِیتی) میگذرد. او به تازگی توانسته است مثل روزهای مجردیاش بر روی کار خود متمرکز بشود و به خودش نهیب میزند که بطالت و وقتگذرانی سه ماه گذشته را تکرار نکند. از وضعیت همسرش که دختر شیرینی است تعجب میکند. از اینکه او نه به کاری جدی میپردازد، نه در مورد امورات جدی شوهرش علاقهمندی نشان میدهد، نه پی موسیقی را میگیرد که دستی در آن دارد و نه علاقهمند کتاب خواندن است. هیچ کاری نمیکند و جالبتر این که، بسیار راضی هم هست.
این تکه از آنا کارنینا را که میخواندم، گمان کردم گزارشی است از افکار من در سالهای قبل. حسرت و نکوهش و خشم داشت اوج میگرفت که تولستوی گفت: "او نمیدانست که همسرش خود را برای دورانی از تلاش زندگی آماده میکند که بزودی برایش فرا خواهد رسید و او در آن دوران باید همسر شوهرش و بانوی خانه و در عین حال زن باردار و بعد مادر شیرده و سپس مادر کودکانش باشد. او نمیدانست که کیتی اینها را به غریزه میدانست و خود را از بابت شیرین کامی بیدغدغه امروزش ملامت نمیکرد."
پرنسسها، خدمتکاران، مهمانان، دایهها، دخترهای خانواده در سنین مختلف، عروسها، همسران مردان کشاورز و وزیر در ادبیات کلاسیک، زنهایی هستند که میدانند دقیقا چرا آنجا هستند، چگونه باید باشند، چه باید بکنند، و چه چیزی درست و نادرست است.
انگار که دستورالعملی وجود دارد. یک جزوه دستنویس پاکیزه یا فایلی با فهرست هوشمند که به ندرت، ولی به دقت بازبینی میشود و بازبینیها صرفا محدود به اضافه کردن موارد جدید هستند نه حذف چیزی. محتوای دستورالعمل چنان به نظر میرسد که به آسانی میتوان آن را در حافظه یک ربات کپی کرد و مطمئن شد که مشکل و ابهامی پیش نخواهد آمد.
اصول و قواعد زندگی اعم از تشریفات غذا خوردن و تعاملات انسانی به قدری با جزئیات و ریزبینی برای این زنها معلوم است که به نظر میرسد وقتی کسی را میبینند که با نظر آنها مخالف یا موافق است، از قبل میدانند با چه زاویه ای باید در کنار او بایستند، کجی لبخند مودبانه خود را چند میلیمتر تنظیم کنند و شدت عشق، ترحم، تحسین، حسادت، احترام و نفرت خود را چگونه به هر نفر بنمایانند.
این نوع زندگی در ابتدا پیچیده، ملال آور، مجازین، تحمیلی و حتی سطحی به نظر میرسد؛ ولی چیزی دارد که وسوسهانگیز است.
جذابیتش نه در آدمها و اثاثیه و امکانات و رویدادهای آن نوع زندگی، بلکه در پیشبینیپذیری و احساس کنترلی است که این وضعیت به آدمی میدهد. البته برای من این طور به نظر میرسد. این جنبه زندگی آنها خواستنی است. فراغت فراوان آنها به نظر نه صرفا به خاطر داشتن کارهای کمتر یا خدمتکاران بیشتر، بلکه به خاطر عدم نیاز به فکرکردن برای انتخابهای فراوانی است که زندگی مدرن و حقوق اعاده شده زنان در دنیای امروز ما را به آن مجبور میکند. انتخاب کردن، زمانبندی کردن، مسئولیت پذیرفتن، تلاش و استمرار و آزمون و خطا و نیاز مداوم به یادگرفتن و بهروز شدن. همه اینها هزینهبر است. هزینه روحی و فکری میطلبد.
دستورالعملهای نانوشته سنتی، به مثابه همان لنگرگاههای زنانه در شنهای روان زندگی، کارها را برای همه آسان میکرد. زنها آن را در ازای سرنهادن به سرنوشتی که بر اساس دستورالعمل دیگری، محتوم به نظر میرسید، در اختیار داشتند و میتوانستند مطمئن باشند که خروجی کار چیست. حتی برای خروجیهای خارج از کنترل هم، همیشه دستورالعملهای مشخصی وجود داشت.
خستگی تردید و تدبیر، من را دلتنگ آن دستورالعملهای پاکیزه کیتی وار میکند. زنی به موازات من در درونم زندگی میکند. زنی که میداند شیرینکامی بی دغدغه را باید گرامی بدارد و نترسد و عجله نکند. زنی که میتواند دستورالعملهای خودش را بنویسد. زنی که احساس میکند میتواند به خروجی فوقالعاده پیشبینیناپذیر دستورالعملهایش، اعتماد کند.